Język Grecki

      Współczesny język grecki to język Greków mieszkających w Grecji, na wyspach greckich, na Cyprze, w  kilku wioskch włoskiej Kalabrii i licznej greckiej diaspory rozproszonej na całym świecie. Oprócz greckiego w Grecji można spotkać jeszcze ludzi posługujących się dialektami; tureckim, macedońskim, rumuńskim (tzw. Vlach), albańskim, i bułgarskim (tzw. Pomak). Inne dialekty są językami około 2 - 3 % populacji Grecji.

     Greka pochodzi od  Indo-Europejskich języków, którymi posługiwały się ludy  zamieszkujące w basenie Morza Śródziemnego od trzeciego tysiąclecia p.n.e. W pierwszej połowie trzeciego tysiąclecia p.n.e. starożytni Achajowie posługujący się tym językiem osiedlii się w południowej części półwyspu Bałkańskiego i otaczajacych go wyspach. W końcu ósmego wieku Grecy zaadoptowali i zmodyfikowali alfabet fenicki. W następnych wiekach w czasie postępującej dominacji Aten rozprzestrzenił się dialekt ateńczyków zwany Greką Attycką lub Klasyczną stając się lingua franca i językiem literackim całej Grecji. W Grece Attyckiej napisane zostały wielkie dzieła greckiej literatury klasycznej; Sofoklesa i  Homera a także pisma filozofów greckich.

     W tym czasie rozwinął się także dialekt zwany Koine, czyli greka potoczna. Pochodził on od uproszczonej greki attyckiej i wraz z rozwojem (i upadkiem) imperium Aleksandra Macedońskiego rozprzestrzenił się na terrytorium wszystkich państw hellenistycznych. W Koine napisno grecki przekład Nowego Testamentu, pisma Apostołów i pierwsze dokumenty Kościoła a także literaturę piękną tego okresu. W okresie Imperium Bizantyjskiego aż do jego upadku w 1453 roku Koine ewoluował i unowocześniał się (m.in. zapożyczał z innych jezyków) a Greka Klasyczna trwała niezmienna głównie jako język nauczany w szkołach i uniwersytetach.

     Coraz wyraźniejsza różnica pomiędzy  Koine a Greką Klasyczną stała się szczególnie istotna w okresie wzrostu tendencji niepodległościowych, w Grecji pod  koniec osiemnastego wieku. Język narodowy stawał sie narzędziem politycznym w walce o wolność kraju. W opinii wielu istniała konieczność ujednolicenia języka albowiem obok Greki Klasycznej na którą powoływało się wielu i Koine, który był oficjalnym językiem Kościoła Ortodoksyjnego istniał jeszcze jeden dialekt zwany Demotiki czyli greka ludowa. Demotiki był w tym czasie językiem potocznym większości Greków.

   Greka
Demotiki (od demos znaczy lud) wywodzi się z Peloponezu i ukształtowała w okresie niewoli tureckiej. Pierwsze dokumenty (poezja) pisana w Demotiki pojawiają się już w wieku czternastym. Na początku wieku dziewiętnastego Demotiki staje się już powszechnie używanym językiem literackim,  szczególnie na Cyprze i Krecie.

    W tej sytuacji grecki patriota i lingwista Adamantios Korais (1748- 1833) zaproponował storzenie nowego języka   jako kompromisu pomiędzy  różnymi odmianami języka greckiego. Nowy, sztuczny język nazwany
Katharevousa (od katharos, znaczy czysty), został zaakceptowany przez elity polityczne jako oficjalny język nowego, niepodległego państwa greckiego. Katharevousa, która zawierała w sobie wiele elementów greki klasycznej była językiem oficjalnym aż do roku 1976.   Jednakowóż pod koniec dziewiętnastego wieku Demotiki nazwana później Neohelliniki (nowogrecki) zaczyna swój renasans, z języka mówionego staje się językiem literatów i elit.   Wielkie zasługi  na polu upowszechniania Neohelliniki położył pisarz Ioannis Psicharis.
    

       Po pierwszej wojnie światowej
Neohelliniki staje się podstawowym językiem w nauczaniu podstawowym a Katharevousa pozostaje językiem wykładowczym w średnich szkołach i na wyższych uczelniach. W latach 1967 - 74 język narodowy znowu stał się w Grecji elementem polityki. Junta wojskowa sprawująca w tym czasie władzę w Grecji kładła szczególny nacisk na używanie Katharevousy jako języka oficjalnego i codziennego (prasa, publikacje, oficjalne dokumenty, itp.) Po upadku dyktatury w 1976 oficjalanym językiem stał sie język nowogrecki czyli Neohelliniki. Chociaż mieszanka Katharevousy i Neohelleniki zniknęła z gazet i publikacji na początku lat dziewięćdziesiątych Grecy ciągle muszą posiadać znajomość Katharevousy gdyż są w niej napisane starsze książki, przepisy prawne, publikacje rządowe i dokumenty kościelne.

     Dialekty lokalne to trzecia droga jaką ewoluował język grecki. Setki a nich na przestrzeni wieków rodziły się i odchodziły w zapomnienie. Katharevousa spowodowała ujednolicenie języka greckiego lecz także zanik setek lokalnych dialektów. Najbardziej dziś znanym w Grecji dialektem lokalnym jest Tsakonian, którym posługują sie mieszkańcy gór Peloponezu a zbliżonej formie greckich osad w Turcji i Włoszech. Innymi zachowanymi dialaektami jest dialekt staroateński, którym posługuje sie ludność zamieszkała na południu półwyspy attyckiego i Beocji. Istnieją także dialekty pólnocne, wysp morza egejskiego, Krety, Cypru, Rodos, Chios i wiele innych.